Tarih, grafiklerle · Ülkeler
Çin
1949 — 2024
Yetmiş iki yıl boyunca bir kez bile düşmeyen bir nüfus eğrisi 2021’de döndü. Bu sayfa sebebini gösteriyor: yılda doğan çocuk sayısı altmışlı yılların üçte birine indi. Üçüncü grafik ise aynı yetmiş beş yılda kırsal bir ülkenin nasıl şehirleştiğini anlatıyor.
01
1949 – 2024
Yetmiş beş yılın dört perdesi
İlk perde kampanyalar ve bir kıtlıktır; nüfus yine de yüzde elli artar. İkincisinde ekonomi dışa açılır ve doğum sınırlandırılır. Üçüncüsünde şehirli nüfus kırsalı geçer. Dördüncüsü üç yıl sürer ve eğrinin döndüğü perdedir.
02
1949 – 2024
Eğrideki tek duraklama ve tek dönüş
Nüfus yetmiş iki yıl boyunca yükseldi. Yalnızca iki kez düzleşti: 1959–1961 kıtlığında ve 2021’den sonra. Birincisi bir felaketti ve üç yıl sürdü; ikincisi bir eğilim ve sürüyor.
Nüfus, 1949–2024
Her nokta bir kesit. Bir noktanın üzerine gelin.
03
1963 – 2023
Düşüş tek çocuk kuralından önce başladı
Yaygın anlatı, doğum sayısındaki düşüşü 1980’deki kurala bağlar. Grafik başka bir şey gösteriyor: 1963’teki yirmi dokuz koma altı milyondan 1970’te yirmi yedi koma dörde iniş, kuraldan on yıl önce başlamıştı. Kural bu eğilimi hızlandırdı; 2015’te kaldırılması ise tersine çevirmedi.
04
1949 – 2024
Britanya’nın altmış yılda yaptığını otuz bir yılda
Şehirde yaşayan oranı 1980’de yüzde on dokuzdu; 2011’de yüzde elliyi geçti. Britanya aynı eşiği sanayi devrimi sırasında yaklaşık altmış yılda geçmişti — ve yirmi kat küçük bir nüfusla. Kesik çizgi o eşiği gösteriyor.
Şehirde yaşayanların oranı
Kesik çizgi yüzde elli eşiği. Bir çubuğun üzerine gelin.
05
Özet
Rakamlarla bir ülke
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
2021
Yetmiş iki yılda ilk kez
1949’dan 2021’e kadar Çin’in nüfusu her yıl büyüdü. 2022’de ilk kez düştü ve düşmeye devam ediyor. Bir ülkenin en kalabalık olma sıfatını kaybetmesi iki yıl sürdü; eğriyi buraya getiren düşüş ise elli yıl.
Kaynaklar ve yöntem
- Nüfus değerleri resmî sayımlardan ve ara yıl tahminlerinden gelir. 1953, 1982, 2010 ve 2020 sayım yıllarıdır; diğerleri tahmindir.
- 1959–1961 kıtlığındaki kayıp resmî dizilerde ancak sonradan yapılan düzeltmelerle görünür hâle gelmiştir ve büyüklüğü tartışmalıdır: tahminler on beş ile kırk beş milyon arasında değişir. Sayfa bu aralığı bir grafiğe dönüştürmez, yalnızca belirtir.
- Doğum sayıları resmî istatistiklerden alınmıştır. Son yıllarda kayıt yöntemi değiştiği için eski yıllarla karşılaştırma ihtiyatla yapılmalıdır. Liste seçilmiştir; çubuklar arasındaki mesafe eşit değildir.
- Şehir tanımı ülkeler arasında ve zaman içinde değişir; Çin’de idari sınır değişiklikleri oranı doğrudan etkileyebilir. Britanya ile karşılaştırma yaklaşıktır ve büyüklük sırasını gösterir.
- Sayfa nüfus ve şehirleşme takvimini gösterir; ekonomi ve siyaset bu grafiklerin konusu değildir.