epokta.

Tarih, grafiklerle · Ülkeler

Birleşik Krallık

1707 — 2024

Bu sayfa Britanya İmparatorluğu’nu değil, adanın üzerindeki devleti anlatıyor. Adında “birleşik” geçen ülkenin kaç parçadan oluştuğu üç yüz on yedi yılda iki kez değişti. Aynı ülke, dünyada nüfusunun yarısı şehirde yaşayan ilk ülke oldu.

317yıl
4parça
1851şehirli olan ilk ülke
121yıl İrlanda birlikte
4,2kat nüfus

01

1707 – 2024

Üç yüz on yedi yılın dört perdesi

İlk perdede iki krallık birleşir ve bir sömürge kaybedilir. İkincisinde nüfus dört katına çıkar ve ülke şehirleşir. Üçüncüsü iki savaş ve bir ayrılıktır. Dördüncüsünde imparatorluk gider, birlik iki kez oylanır.

    02

    1707 – 2024

    Birliğin parçaları sabit değil

    Ülke 1707’de iki parçayla kuruldu, 1801’de üçüncüsünü aldı, 1922’de onu kaybetti ve yerine dördüncüsü kaldı. Bugün de dört parçalı — ama parçalar 1801’dekiyle aynı değil. Bir devletin adı sabit kalırken içeriği değişebiliyor.

    Birliğin parçaları ve süreleri

    Sağdaki sayı yıl. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Galler 1707’den önce zaten İngiltere ile birleşmişti; ayrı bir katılma tarihi olmadığı için çubuğu 1707’de başlar. 1922’de ayrılan, adanın büyük bölümüdür; Kuzey İrlanda birlikte kalmıştır. Çubuklar hukuki birliği gösterir, yönetim yetkisinin dağılımını değil — 1997’den sonraki yetki devri bu grafikte görünmez.

    03

    1750 – 2021

    Eşik bir kez geçiliyor

    1851’de dünyada ilk kez bir ülkenin nüfusunun yarısı şehirde yaşamaya başladı. Eğrinin asıl anlattığı şey ise sonrasıdır: eşiği geçtikten sonraki yüz yetmiş yılda oran yalnızca otuz dört puan arttı ve son yüz yirmi yılda neredeyse yatay kaldı. Şehirleşme sınırsız bir eğri değil, bir kez tırmanılan bir basamak.

    Şehirde yaşayanların oranı

    Kesik çizgi yüzde elli eşiği. Bir noktanın üzerine gelin.

    Değerler tarihî tahminlerdir ve yaklaşıktır; şehir tanımı zaman içinde ve ülkeler arasında değişir, bu yüzden 1750 ve 1801 değerleri özellikle ihtiyatla okunmalıdır. Noktalar arasındaki mesafe eşit değildir. Çin’in aynı eşiği 2011’de geçtiği sayfayla karşılaştırma, büyüklük sırası içindir; iki ülkenin ölçüm yöntemi aynı değildir.

    04

    1801 – 2021

    Ülke küçülürken nüfus büyüdü

    1801’de on altı milyon, 2021’de altmış yedi milyon. Ama iki çubuk aynı ülkeyi ölçmüyor: 1921’e kadarki değerler İrlanda’yı da kapsar, sonrakiler kapsamaz. Grafik bu yüzden iki renkli — 1921 ile 1951 arasındaki artışın bir bölümü, ölçülen toprağın küçülmesine rağmen gerçekleşmiştir.

    Nüfus, 1801–2021

    Sayım yılları. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Değerler resmî sayımlardan gelir. 1801 öncesi için sayım yoktur; sayfa o dönem için sayı vermez. 1921 ve öncesindeki değerler İrlanda’nın tamamını içerir, sonrakiler yalnızca Kuzey İrlanda’yı. Liste seçilmiştir: bütün sayımlar değil, dönüm noktaları alınmıştır — bu yüzden çubuklar arasındaki mesafe eşit değildir.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir ülke

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    1707

    Adı değişmedi, içeriği değişti

    Birleşik Krallık üç yüz on yedi yılda bir parça kazandı, bir parça kaybetti, bir imparatorluk kurdu ve bıraktı, bir birliğe girdi ve çıktı. Bu sayfadaki grafiklerin ortak konusu büyüme değil: neyin sayıldığının zamanla değişmesi.

    Bu ülkenin kurduğu imparatorluk →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Birliğin parçaları listesi hukuki birliği gösterir, yönetim yetkisinin dağılımını değil. 1997’den sonraki yetki devri bu grafikte görünmez.
    • Galler 1707’den önce zaten İngiltere ile birleşmişti; ayrı bir katılma tarihi olmadığı için çubuğu 1707’de başlar.
    • Nüfus değerleri resmî sayımlardan gelir. 1801 öncesi için sayım yoktur; sayfa o dönem için sayı vermez. 1921 ve öncesi İrlanda’nın tamamını içerir, sonrası yalnızca Kuzey İrlanda’yı.
    • Şehirleşme oranları tarihî tahminlerdir ve yaklaşıktır; şehir tanımı zaman içinde ve ülkeler arasında değişir. 1750 ve 1801 değerleri özellikle ihtiyatla okunmalıdır.
    • Sayfa adanın üzerindeki devleti konu alır. Britanya İmparatorluğu ayrı bir sayfanın konusudur.