Tarih, grafiklerle · İmparatorluklar
Rus İmparatorluğu
1721 — 1917
İmparatorluk 1721’de ilan edildi; ama Sibirya seksen iki yıl önce geçilmişti ve toprakların üçte ikisi çoktan alınmıştı. Bu sayfa üç şey gösteriyor: kıtayı elli yedi yılda aşan kürk seferlerini, hangi toprağın ne kadar elde tutulduğunu ve 1861’de azat edilen yirmi üç milyon kişiyi.
01
1721 – 1917
Yüz doksan altı yılın dört perdesi
İlk perdede unvan yenidir ama topraklar eskidir. İkincisinde Kırım, Polonya ve Finlandiya alınır. Üçüncüsü bir yenilgiyle başlar ve serfliğin kaldırılmasıyla, Alaska’nın satılmasıyla sürer. Dördüncüsünde demiryolu doğuya uzanır ve hanedan bir devrimle biter.
02
1582 – 1741
Kıtayı ordu değil, kürk avcıları geçti
1582’de Ural aşıldı, 1639’da Pasifik’e ulaşıldı: beş bin kilometre, elli yedi yıl. Bunu yapan bir sefer ordusu değil, nehir ağı boyunca ilerleyen küçük gruplardı. İmparatorluğun ilan edilmesine seksen iki yıl vardı.
Sibirya’nın geçilmesi
Her nokta bir nehir ya da kıyı. Bir noktanın üzerine gelin: Ural’dan uzaklık görünür.
03
1639 – 1917
Bir toprak kaybedilmedi: satıldı
Çubukların hemen hepsi 1917’de bitiyor — imparatorluk sona erdiği için. Tek istisna Alaska: yüz yirmi altı yıl sonra, 1867’de yedi milyon iki yüz bin dolara satıldı. En son alınan toprak olan Türkistan ise yalnızca otuz iki yıl elde tutuldu.
Toprak kazanımları ve elde tutuldukları süre
Çubuğun sol ucu alınma yılı, uzunluğu elde tutulma süresi.
04
1833 – 1888
Tek bir kararla yirmi üç milyon kişi
1861’de azat edilen nüfus, aynı yüzyılda kaldırılan bütün diğer zorunlu emek düzenlerinin toplamının dört katından fazlaydı ve Amerika Birleşik Devletleri’nden dört yıl önce geldi. Ama toprak bedelsiz verilmedi: köylüler kırk dokuz yıllık bir borçla çıktılar.
05
Özet
Rakamlarla bir imparatorluk
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
82
İmparatorluk, kendi genişlemesinden seksen iki yıl sonra ilan edildi
Kürk avcıları Pasifik’e 1639’da ulaştı; imparatorluk unvanı 1721’de alındı. Yani en büyük genişleme, kendini imparatorluk ilan etmemiş bir devlet tarafından, bir plan değil bir ticaret peşinde yapılmıştı.
Kaynaklar ve yöntem
- Sibirya tarihleri ilk ulaşma yıllarıdır: bir nehre ya da kıyıya varılıp ilk kalenin kurulduğu yıl. Bölgenin tamamının denetim altına alınması çok daha uzun sürdü ve yerli halkların direnişi yüzyıllara yayıldı. Uzaklıklar Ural’dan kuş uçuşu yaklaşık değerlerdir.
- Toprak kazanımlarında alınan yıl, ilhakın tamamlandığı yıldır; çoğu birden çok savaş ve antlaşmaya yayılmıştır ve kaynaklara göre değişir.
- Toprak grafiğinde bitiş yılı imparatorluğun sona erdiği 1917’dir. Bu, o toprağın 1917’de kaybedildiği anlamına gelmez; bir kısmı ardıl devlette kaldı. Grafik imparatorluğun elinde geçen süreyi ölçer.
- Serflik ile kölelik farklı kurumlardır: serfler toprağa bağlıydı ve satılabilirlerdi, ama hukuken mülk sayılmıyorlardı. Dördüncü grafikteki karşılaştırma ölçek ve tarih içindir; koşulların denk olduğu iddiasını taşımaz.
- Azat edilen kişi sayıları tahmindir. Rusya’da 1866’da devlet köylüleri için ayrı bir düzenleme yapılmıştır; grafikteki rakam yalnızca 1861 kararını kapsar.