epokta.

Tarih, grafiklerle · İmparatorluklar

Rus İmparatorluğu

1721 — 1917

İmparatorluk 1721’de ilan edildi; ama Sibirya seksen iki yıl önce geçilmişti ve toprakların üçte ikisi çoktan alınmıştı. Bu sayfa üç şey gösteriyor: kıtayı elli yedi yılda aşan kürk seferlerini, hangi toprağın ne kadar elde tutulduğunu ve 1861’de azat edilen yirmi üç milyon kişiyi.

196yıl
57yılda Pasifik’e
23milyon serf azat
126yıl: Alaska
32yıl: son kazanım

01

1721 – 1917

Yüz doksan altı yılın dört perdesi

İlk perdede unvan yenidir ama topraklar eskidir. İkincisinde Kırım, Polonya ve Finlandiya alınır. Üçüncüsü bir yenilgiyle başlar ve serfliğin kaldırılmasıyla, Alaska’nın satılmasıyla sürer. Dördüncüsünde demiryolu doğuya uzanır ve hanedan bir devrimle biter.

    02

    1582 – 1741

    Kıtayı ordu değil, kürk avcıları geçti

    1582’de Ural aşıldı, 1639’da Pasifik’e ulaşıldı: beş bin kilometre, elli yedi yıl. Bunu yapan bir sefer ordusu değil, nehir ağı boyunca ilerleyen küçük gruplardı. İmparatorluğun ilan edilmesine seksen iki yıl vardı.

    Sibirya’nın geçilmesi

    Her nokta bir nehir ya da kıyı. Bir noktanın üzerine gelin: Ural’dan uzaklık görünür.

    Tarihler ilk ulaşma yıllarıdır: bir nehre ya da kıyıya varılıp ilk kalenin kurulduğu yıl. Bölgenin tamamının denetim altına alınması çok daha uzun sürdü ve yerli halkların direnişi yüzyıllara yayıldı. Tarihler kaynaklara göre birkaç yıl değişir; uzaklıklar Ural’dan kuş uçuşu yaklaşık değerlerdir.

    03

    1639 – 1917

    Bir toprak kaybedilmedi: satıldı

    Çubukların hemen hepsi 1917’de bitiyor — imparatorluk sona erdiği için. Tek istisna Alaska: yüz yirmi altı yıl sonra, 1867’de yedi milyon iki yüz bin dolara satıldı. En son alınan toprak olan Türkistan ise yalnızca otuz iki yıl elde tutuldu.

    Toprak kazanımları ve elde tutuldukları süre

    Çubuğun sol ucu alınma yılı, uzunluğu elde tutulma süresi.

    Alınan yıl, ilhakın tamamlandığı yıldır; çoğu birden çok savaş ve antlaşmaya yayılmıştır ve kaynaklara göre değişir. Bitiş yılı imparatorluğun sona erdiği 1917’dir — bu, o toprağın 1917’de kaybedildiği anlamına gelmez; bir kısmı ardıl devlette kaldı. Grafik imparatorluğun elinde geçen süreyi ölçer.

    04

    1833 – 1888

    Tek bir kararla yirmi üç milyon kişi

    1861’de azat edilen nüfus, aynı yüzyılda kaldırılan bütün diğer zorunlu emek düzenlerinin toplamının dört katından fazlaydı ve Amerika Birleşik Devletleri’nden dört yıl önce geldi. Ama toprak bedelsiz verilmedi: köylüler kırk dokuz yıllık bir borçla çıktılar.

    Azat edilen kişi sayısı

    Milyon kişi. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Serflik ile kölelik farklı kurumlardır: serfler toprağa bağlıydı, satılabilirlerdi ama hukuken mülk sayılmıyorlardı. Buradaki karşılaştırma ölçek ve tarih içindir, koşulların denk olduğu iddiasını taşımaz. Sayılar tahmindir. Rusya’da 1866’da devlet köylüleri için ayrı bir düzenleme yapıldı; grafikteki rakam yalnızca 1861 kararını kapsar.

    Azat, mülkiyet değildi

    49yıllık borç

    Köylüler kişisel özgürlüğü kazandı ama işledikleri toprağı satın almak zorundaydılar. Devlet toprak sahibine peşin ödedi, köylüyü kırk dokuz yıllık taksite bağladı.

    Bu borç 1907’de silindi — kararın üzerinden kırk altı yıl, 1905 ayaklanmasının üzerinden iki yıl geçmişti.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir imparatorluk

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    82

    İmparatorluk, kendi genişlemesinden seksen iki yıl sonra ilan edildi

    Kürk avcıları Pasifik’e 1639’da ulaştı; imparatorluk unvanı 1721’de alındı. Yani en büyük genişleme, kendini imparatorluk ilan etmemiş bir devlet tarafından, bir plan değil bir ticaret peşinde yapılmıştı.

    Aynı bozkırın önceki sahibi: Moğol İmparatorluğu →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Sibirya tarihleri ilk ulaşma yıllarıdır: bir nehre ya da kıyıya varılıp ilk kalenin kurulduğu yıl. Bölgenin tamamının denetim altına alınması çok daha uzun sürdü ve yerli halkların direnişi yüzyıllara yayıldı. Uzaklıklar Ural’dan kuş uçuşu yaklaşık değerlerdir.
    • Toprak kazanımlarında alınan yıl, ilhakın tamamlandığı yıldır; çoğu birden çok savaş ve antlaşmaya yayılmıştır ve kaynaklara göre değişir.
    • Toprak grafiğinde bitiş yılı imparatorluğun sona erdiği 1917’dir. Bu, o toprağın 1917’de kaybedildiği anlamına gelmez; bir kısmı ardıl devlette kaldı. Grafik imparatorluğun elinde geçen süreyi ölçer.
    • Serflik ile kölelik farklı kurumlardır: serfler toprağa bağlıydı ve satılabilirlerdi, ama hukuken mülk sayılmıyorlardı. Dördüncü grafikteki karşılaştırma ölçek ve tarih içindir; koşulların denk olduğu iddiasını taşımaz.
    • Azat edilen kişi sayıları tahmindir. Rusya’da 1866’da devlet köylüleri için ayrı bir düzenleme yapılmıştır; grafikteki rakam yalnızca 1861 kararını kapsar.