Tarih, grafiklerle · İnançlar
Taoizm
~MÖ 400 — bugün
Taoizmin kaç izleyicisi olduğu sorusunun cevabı yok. Aynı yıl için yapılan tahminler on iki milyon ile dört yüz milyon arasında değişiyor ve bu fark bir ölçüm hatası değil: kimin Taocu sayılacağı çalışmadan çalışmaya başka. Bu sayfa o farkı ölçüyor.
01
MÖ 400 – 2024
İki bin dört yüz yılın dört perdesi
İlk perdede iki metin yazılır ve ortada henüz bir din yoktur. İkincisinde bir felsefe örgütlü bir dine dönüşür. Üçüncüsünde saray desteği ile baskı dönüşümlü sürer. Dördüncüsünde tapınaklar sayılabilir, izleyiciler sayılamaz.
02
2024
Dört cevap, hepsi doğru
“Kaç Taocu var?” sorusuna verilen dört cevap kırk kat farklı ve hiçbiri yanlış değil. Fark, kimin sayıldığından geliyor: rahipler mi, kendini öyle tanımlayanlar mı, tapınağa gidenler mi, yoksa atalarına saygı gösteren herkes mi?
03
1949 – 2024
Sayılabilen tek şey
İzleyici sayılamıyor ama tapınak sayılabiliyor. 1949’da yirmi beş bin kayıtlı tapınak vardı; 1980’de bin beş yüz kaldı. Bugün dokuz bin — hâlâ başlangıcın üçte birinden az.
Kayıtlı Taocu tapınak sayısı
Kesik çizgi 1949 düzeyi. Bir noktanın üzerine gelin.
04
MÖ 400 – 2024
Beş yüz kırk iki yıl din değildi
Tao Te Ching yazıldığında ortada bir din yoktu: rahip, ayin ve hiyerarşi 142’de geldi. Bir düşünce geleneğinin dine dönüşmesi beş yüz kırk iki yıl sürdü — bu sayfadaki en uzun ikinci çubuk.
Dört dönem
Sağdaki sayı yıl. Bir çubuğun üzerine gelin.
05
Özet
Rakamlarla bir inanç
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
×33
Aynı soru, farklı cevap
Bu sitedeki bütün sayfalar bir sayı arıyor. Bu sayfa bir sayının neden bulunamayacağını anlatıyor: sorun veri eksikliği değil, sorunun kendisi. “Kaç kişi” sorusu, aidiyetin tek ve dışlayıcı olduğu bir din anlayışından geliyor.
Kaynaklar ve yöntem
- Taoizmin izleyici sayısı için tek bir değer yoktur. Farklı çalışmalar aynı yıl için on iki milyon ile dört yüz milyon arasında sonuç verir; fark ölçüm hatası değil, tanım farkıdır.
- Tahmin grafiğinde çubuk genişlikleri karekök ölçeğindedir; büyüklük sırasını gösterir, oranı değil. Oran için sayılara bakılmalıdır.
- Tapınak sayıları yalnızca kayıtlı tapınakları kapsar; kayıt dışı yerel mabetlerin sayısı bilinmez. Değerler yaklaşıktır.
- Dönem sınırları yaygın kabul gören dönüm noktalarıdır; 142 yalnızca ilk örgütlü okulun kuruluş yılıdır.
- Laozi’nin yaşadığı yüzyıl tartışmalıdır ve bazı çalışmalar onun tek bir kişi olmadığını savunur.