epokta.

Tarih, grafiklerle · Teknoloji

Otomobil

1886 — bugün

Otomobili yaygınlaştıran şey bir buluş değil, bir fiyat oldu. Model T 1908’de 850 dolardı, 1925’te 260. Aynı on yedi yılda satılan sayı bir avuçtan on beş milyona çıktı. Bu sayfa bir teknolojinin nasıl ucuzladığını gösteriyor.

138yıl
×3fiyat düşüşü
15milyon Model T
~90milyon araç / yıl
×14ülkeler arası fark

01

1886 – 2024

Yüz otuz sekiz yılın dört perdesi

İlk perdede otomobil elle üretilen bir lükstür. İkincisinde fiyat üçte bire iner. Üçüncüsünde şehirler otomobile göre yeniden yazılır. Dördüncüsünde zengin ülkelerde doygunluk gelir.

    02

    1908 – 1925

    Eğri her zaman aşağı gitmedi

    Fiyat 1908’de 850, 1916’da 360 dolardı — sonra 1920’de yeniden 440’a çıktı. Bir teknolojinin ucuzlaması düz bir iniş değil: savaş, ham madde ve talep eğriyi yukarı da itebiliyor.

    Model T’nin fiyatı

    Kesik çizgi montaj hattının yılı. Bir noktanın üzerine gelin.

    Fiyatlar dönemin cari fiyatlarıdır ve enflasyona göre düzeltilmemiştir. Bu, gerçek ucuzlamayı olduğundan küçük gösterir: aynı dönemde ücretler de arttığı için bir aracın kaç aylık çalışmaya denk geldiği çok daha hızlı düştü. Sayfa iki diziyi birbirine bölmüyor çünkü ücret verisi aynı kesinlikte değil.

    Fiyatı düşüren şey

    12 → 1,5saat

    Hareketli montaj hattı bir aracın üretim süresini on iki saatten bir buçuk saate indirdi.

    Otomobil 1913’te icat edilmedi; 1913’te üretilebilir hâle geldi. Yaygınlaşmanın tarihi çoğu zaman icadın tarihi değildir.

    03

    1900 – 2024

    Yılda doksan milyon

    1900’de dünyada on bin araç üretildi; 2017’de doksan yedi milyon. Eğri 2017’de zirve yaptı ve o düzeye bir daha çıkmadı — bu sitedeki teknoloji eğrileri arasında bir zirvesi olan az sayıdaki eğriden biri.

    Yıllık dünya araç üretimi

    Milyon adet. Bir noktanın üzerine gelin.

    Sayılar yıllık dünya üretimidir ve ticari araçları da içerir; yalnızca binek otomobil alınsaydı eğri daha alçak olurdu. Noktalar arasındaki mesafe eşit değildir. Üretim satış demek değildir: bir yılda üretilen araçların bir bölümü ertesi yıl satılır.

    04

    2024

    Aynı teknoloji, on dört kat fark

    ABD’de bin kişiye 850 araç düşüyor, Hindistan’da 60. Otomobil yüz otuz sekiz yıldır var ve dünyanın en kalabalık ülkesinde hâlâ her on yedi kişiye bir tane. Ucuzlamak yaygınlaşmak için yetmiyor.

    Bin kişiye düşen araç sayısı

    Bir çubuğun üzerine gelin.

    Sayılar kayıtlı araçları gösterir; kullanılmayan kayıtlı araçlar da bu sayıya girer ve tanım ülkeden ülkeye değişir — bazı ülkelerde motosikletler dahildir. Yüksek bir sayı iyi ya da kötü değildir: yoğun toplu taşımaya sahip şehirlerde araç sahipliği düşük olabilir.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir teknoloji

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    1913

    İcat değil, üretim

    Otomobil 1886’da icat edildi ama 1913’te üretilebilir hâle geldi ve asıl o zaman yayıldı. Bu sayfadaki üç grafik bir buluşun değil, bir maliyetin tarihini anlatıyor.

    Öncesi: Demiryolu →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Model T fiyatları dönemin cari fiyatlarıdır ve enflasyona göre düzeltilmemiştir; bu, gerçek ucuzlamayı olduğundan küçük gösterir.
    • Sayfa fiyatı ücretlere bölmez: aynı dönem için ücret verisi fiyat verisiyle aynı kesinlikte değildir.
    • Üretim sayıları yıllık dünya üretimidir ve ticari araçları içerir. Üretim satış demek değildir.
    • Bin kişiye düşen araç sayısı kayıtlı araçları gösterir; tanım ülkeden ülkeye değişir ve bazı ülkelerde motosikletler dahildir.
    • Yüksek bir araç sayısı iyi ya da kötü değildir; yoğun toplu taşımaya sahip yerlerde araç sahipliği düşük olabilir.