epokta.

Tarih, grafiklerle · Bütün konular

Zaman haritası

MÖ 1500 — 2024

Her konu sayfası kendi zamanını anlatıyor; bu sayfa hepsini yan yana koyuyor. Caesar öldüğünde Roma daha kurulmamıştı, Fatih İstanbul’u aldığında Selçuklu iki yüz yıldır yoktu. Aşağıdaki üç grafik sitedeki bütün konuları ve olayları tek bir eksende gösteriyor.

60konu
888olay
3.524yıllık aralık
6kategori

01

MÖ 1500 – 2024

Bütün konular, tek eksen

Her çubuk bir konunun kapsadığı aralık. Satırlar kategoriye ayrılmış, her kategori kendi içinde başlangıç yılına göre sıralı; hepsi aynı ekseni paylaştığı için kategoriler arası karşılaştırma da yapılabiliyor. Caesar’ın elli altı yılı ile Osmanlı’nın altı yüz yirmi üç yılı aynı çizgide duruyor.

Konuların kapsadığı aralıklar

Bir çubuğun üzerine gelin: aralık ve o konudaki olay sayısı görünür.

Aralıklar konu kataloğundaki şerit uçlarıdır; bir kişilik için doğum ve ölüm yılı, bir devlet için kuruluş ve yıkılış yılıdır. Ülkeler için sayfanın ele aldığı dönemin başlangıcı kullanılmıştır, devletin kuruluşu değil.

02

Elli yıllık dilimler

Külliyat nereye yığılıyor

Bu grafik tarihin değil, bu sitenin haritası. Olayların yüzde elli dördü 1800’den sonrasında; 1900–1949 dilimi tek başına yüz seksen altı olay taşıyor. MÖ 1500 ile MS 1000 arasındaki iki bin beş yüz yıla ise olayların ancak yüzde on sekizi düşüyor. Bu, o çağlarda bir şey olmadığı anlamına gelmiyor — henüz o konuların yazılmadığı anlamına geliyor.

Elli yıllık dilimlerde olay sayısı

Her sütun elli yıllık bir dilimde kaç olay anlatıldığını gösterir.

Sayılar konu sayfalarındaki kronoloji kayıtlarıdır. Bir olayın birden fazla konuda geçmesi mümkündür: İstanbul’un fethi hem Fatih hem Osmanlı sayfasında bulunur ve burada iki kez sayılır.

03

1750 – 2024

Yakın çağın ayrıntısı

İki bin yılı tek ekrana sığdırınca son iki yüzyıl tek bir lekeye dönüşüyor. Bu grafik yalnızca 1750 sonrasını alıyor; her nokta bir olay ve tıklandığında ilgili sayfadaki satıra götürüyor.

1750’den bugüne olaylar

Her nokta bir olay. Üzerine gelin okuyun, tıklayın gidin.

Soluk zemin çubuğu konunun bu penceredeki ömrünü gösterir. 1750’den önce biten konular grafikte yer almaz.

04

Özet

Rakamlarla külliyat

Bu dört sayı katalogdan ve kronolojilerden doğrudan sayılır; yeni bir konu yayına alındığında kendiliğinden değişir.

Kaynaklar ve yöntem

  • Bu sayfa kendi verisini taşımaz: konu aralıkları katalogdan, olaylar ise konu sayfalarının kronolojilerinden derlenir. Her sayı kaynağını ilgili konu sayfasının “Kaynaklar ve yöntem” bölümünden alır.
  • Grafikler sitenin kapsamını gösterir, tarihin kendisini değil. Boş kalan yüzyıllar o çağda olay olmadığı anlamına gelmez; o konuların henüz yazılmadığı anlamına gelir.
  • Elli yıllık dilim okunurluk için seçilmiştir. Daha dar dilimlerde yakın çağ sütunları birbirine giriyor, daha genişlerde erken dönem tamamen kayboluyor.
  • Aynı olay birden fazla konuda geçebilir ve yoğunluk grafiğinde her geçtiği yerde sayılır; toplam, birbirinden bağımsız olayların sayısı değildir.
  • Ülke konularında aralık, devletin kuruluş tarihi değil sayfanın ele aldığı dönemin başlangıcıdır: Japonya için 1868, Almanya için 1871, Hindistan için 1947.