Tarih, grafiklerle · Savaşlar
Yüz Yıl Savaşları
1337 — 1453
Adındaki sayı iki bakımdan yanlış: savaş yüz on altı yıl sürdü ve bu sürenin otuz beş yılında çarpışılmadı. Tek bir savaş da değildi — aralarında yirmi altı yıllık bir ateşkes bulunan dört ayrı savaş dizisiydi. Bu sayfa o boşlukları da çiziyor.
01
1337 – 1453
Yüz on altı yılın dört perdesi
İlk perdede İngiltere üç muharebe kazanır. İkincisinde Fransa muharebeye girmeden toprağını geri alır. Üçüncüsü bir muharebe ve bir antlaşmayla İngiltere kralını Fransa tahtının varisi yapar. Dördüncüsü bir kuşatmanın kaldırılmasıyla başlar.
02
1337 – 1453
En uzun bölüm bir aşama değil, bir ateşkes
1389 ile 1415 arasındaki ateşkes yirmi altı yıl sürdü — savaşın hiçbir aşaması bu kadar uzun değil. Bir insan bu boşlukta doğup yetişkin olabilirdi. “Yüz yıl süren savaş” diye anılan şey, aslında aralarında boşluklar olan dört savaştır.
Aşamalar ve ateşkesler
Sağdaki sayı yıl. Bir çubuğun üzerine gelin.
03
1346 – 1453
Adı anılan bir gün, adı anılmayan on bir ay
Crécy, Poitiers, Azincourt ve Castillon: dördü de bir gün sürdü ve dördü de savaşın anlatısını taşır. Aynı savaşın kuşatmaları aylarca sürdü ve toprağı asıl onlar el değiştirdi. Grafik bu orantısızlığı olduğu gibi gösteriyor.
04
Karşılaştırma
Uzun savaşlar, kısa hafızalar
Yüz Yıl Savaşları en uzunu değil: Haçlı Seferleri yüz doksan beş yıl sürdü. En çok anlatılan İkinci Dünya Savaşı ise buradaki en kısası — altı yıl. Bir savaşın uzunluğu ile bıraktığı iz arasında doğru orantı yok.
Uzun savaşların süresi
Yıl. Bir çubuğun üzerine gelin.
05
Özet
Rakamlarla bir savaş
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
211
Yıl
Savaşın ikinci yılında alınan Calais, savaş bittikten sonra yüz beş yıl daha İngiliz kaldı. Yüz on altı yıllık savaşın kalıcı sonucu, o savaşın kendisinden uzun ömürlü tek bir liman şehriydi.
Kaynaklar ve yöntem
- Aşama başlangıç ve bitiş yılları yaygın kabul gören dönüm noktalarıdır ve kaynaklara göre bir iki yıl değişebilir. “Yüz Yıl Savaşları” tek bir savaş değil, aralarında uzun ateşkesler bulunan bir savaşlar dizisidir.
- Ateşkes çubukları çarpışmanın tamamen durduğunu göstermez; büyük seferlerin yapılmadığı dönemleri gösterir. 1348’den sonraki durgunluk bir ateşkes değil, vebanın sonucudur.
- Muharebe tarihleri kesindir; kuşatma süreleri yaklaşıktır ve kaynaklara göre birkaç hafta değişebilir.
- Sayfa kuvvet karşılaştırması yapmaz. Ortaçağ muharebelerinde asker sayısına dair tahminler üç katına kadar değişir ve çağdaş vakayinameler düşman sayısını abartma eğilimindedir.
- Uzun savaşlar karşılaştırması yalnızca ilk ile son yıl arasındaki mesafeyi ölçer, çarpışılan yılları değil; ölçeği, kayıpları ya da etkisini de göstermez.