epokta.

Tarih, grafiklerle · Savaşlar

Yüz Yıl Savaşları

1337 — 1453

Adındaki sayı iki bakımdan yanlış: savaş yüz on altı yıl sürdü ve bu sürenin otuz beş yılında çarpışılmadı. Tek bir savaş da değildi — aralarında yirmi altı yıllık bir ateşkes bulunan dört ayrı savaş dizisiydi. Bu sayfa o boşlukları da çiziyor.

116yıl
4aşama
35yıl ateşkes
1gün, büyük muharebeler
5kuşak

01

1337 – 1453

Yüz on altı yılın dört perdesi

İlk perdede İngiltere üç muharebe kazanır. İkincisinde Fransa muharebeye girmeden toprağını geri alır. Üçüncüsü bir muharebe ve bir antlaşmayla İngiltere kralını Fransa tahtının varisi yapar. Dördüncüsü bir kuşatmanın kaldırılmasıyla başlar.

    02

    1337 – 1453

    En uzun bölüm bir aşama değil, bir ateşkes

    1389 ile 1415 arasındaki ateşkes yirmi altı yıl sürdü — savaşın hiçbir aşaması bu kadar uzun değil. Bir insan bu boşlukta doğup yetişkin olabilirdi. “Yüz yıl süren savaş” diye anılan şey, aslında aralarında boşluklar olan dört savaştır.

    Aşamalar ve ateşkesler

    Sağdaki sayı yıl. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Aşama başlangıç ve bitiş yılları yaygın kabul gören dönüm noktalarıdır ve kaynaklara göre bir iki yıl değişebilir. Ateşkes çubukları çarpışmanın tamamen durduğunu göstermez: büyük seferlerin yapılmadığı dönemleri gösterir. 1348’den sonraki sekiz yıllık durgunluk bir ateşkes değil, vebanın sonucudur ve grafikte ayrı bir çubuk olarak yer almaz.

    03

    1346 – 1453

    Adı anılan bir gün, adı anılmayan on bir ay

    Crécy, Poitiers, Azincourt ve Castillon: dördü de bir gün sürdü ve dördü de savaşın anlatısını taşır. Aynı savaşın kuşatmaları aylarca sürdü ve toprağı asıl onlar el değiştirdi. Grafik bu orantısızlığı olduğu gibi gösteriyor.

    Muharebelerin ve kuşatmaların süresi

    Gün. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Bir gün süren muharebeler bu ölçekte çizilebilir en ince çubukla görünür; uzunlukları okunamaz, yanlarındaki sayı okunmalıdır. Çubuklar yalnızca süreyi ölçer: bir çarpışmanın ölçeğini, kaybını ya da sonucunu göstermez. Kuşatma süreleri yaklaşıktır; kaynaklara göre birkaç hafta değişebilir.

    Neden asker sayısı yok

    ×3tahminler arası fark

    Ortaçağ muharebelerinde katılan asker sayısına dair tahminler kaynaklara göre üç katına kadar değişir; çağdaş vakayinameler düşman sayısını abartma eğilimindedir.

    Bir çubuk tek bir sayı gösterir. Elimizdeki şey üç kat genişlikte bir aralık olduğu için sayfa kuvvet karşılaştırması yapmıyor.

    04

    Karşılaştırma

    Uzun savaşlar, kısa hafızalar

    Yüz Yıl Savaşları en uzunu değil: Haçlı Seferleri yüz doksan beş yıl sürdü. En çok anlatılan İkinci Dünya Savaşı ise buradaki en kısası — altı yıl. Bir savaşın uzunluğu ile bıraktığı iz arasında doğru orantı yok.

    Uzun savaşların süresi

    Yıl. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Karşılaştırma yalnızca süreyi ölçer: ölçeği, kayıpları ya da etkisini değil. Başlangıç ve bitiş yılları için kaynaklar arasında farklar vardır; burada yaygın kabul gören tarihler kullanılmıştır. Haçlı Seferleri ve Yüz Yıl Savaşları gibi bazı örnekler kesintisiz değildir — çubuk ilk ile son yıl arasındaki mesafeyi gösterir, çarpışılan yılları değil.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir savaş

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    211

    Yıl

    Savaşın ikinci yılında alınan Calais, savaş bittikten sonra yüz beş yıl daha İngiliz kaldı. Yüz on altı yıllık savaşın kalıcı sonucu, o savaşın kendisinden uzun ömürlü tek bir liman şehriydi.

    Bu savaştan çıkan ülke: Fransa →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Aşama başlangıç ve bitiş yılları yaygın kabul gören dönüm noktalarıdır ve kaynaklara göre bir iki yıl değişebilir. “Yüz Yıl Savaşları” tek bir savaş değil, aralarında uzun ateşkesler bulunan bir savaşlar dizisidir.
    • Ateşkes çubukları çarpışmanın tamamen durduğunu göstermez; büyük seferlerin yapılmadığı dönemleri gösterir. 1348’den sonraki durgunluk bir ateşkes değil, vebanın sonucudur.
    • Muharebe tarihleri kesindir; kuşatma süreleri yaklaşıktır ve kaynaklara göre birkaç hafta değişebilir.
    • Sayfa kuvvet karşılaştırması yapmaz. Ortaçağ muharebelerinde asker sayısına dair tahminler üç katına kadar değişir ve çağdaş vakayinameler düşman sayısını abartma eğilimindedir.
    • Uzun savaşlar karşılaştırması yalnızca ilk ile son yıl arasındaki mesafeyi ölçer, çarpışılan yılları değil; ölçeği, kayıpları ya da etkisini de göstermez.