epokta.

Tarih, grafiklerle · Ülkeler

Rusya

1991 — 2024

Bu sayfa Rus İmparatorluğu’nu değil, 1991’de kurulan Rusya Federasyonu’nu anlatıyor. Otuz üç yılın en dikkat çekici sayısı bir savaş ya da bir ekonomi rakamı değil: bugünkü nüfus, kuruluş yılındaki nüfusun altında. Bunu söyleyebilen büyük ülke sayısı azdır.

33yıl
15ardıl devlet
19yıl nüfus düşüşü
2009en düşük yıl
~6yıl ömür kaybı

01

1991 – 2024

Otuz üç yılın dört perdesi

İlk perde bir dağılma ve bir moratoryum. İkincisinde petrol fiyatı dört katına çıkar. Üçüncüsünde nüfus düşüşü durur. Dördüncüsü bir ilhakla başlar, bir savaşla sürer.

    02

    1991

    Bir ülke, on dört ülkeye karşı

    Sovyetler Birliği on beş devlete bölündü. Rusya toprağın dörtte üçünü aldı ama nüfusun yalnızca yarısını: bugün kalan on dördün toplam nüfusu Rusya’nınkinden biraz fazla. Dağılmanın haritada görünen büyüklüğü ile nüfusta görünen büyüklüğü aynı değil.

    Ardıl devletlerin bugünkü nüfusu

    Bir çubuğun üzerine gelin.

    Nüfuslar bugünkü tahminlerdir, 1991’deki değerler değil. Ukrayna için savaş ve göç nedeniyle tahminler geniş bir aralıkta değişir; buradaki değer o aralığın ortasına yakındır ve kesin sayılmamalıdır. Rusya’nın çubuğu 2014’ten sonraki resmî diziye uygun olarak Kırım’ı kapsar.

    03

    1991 – 2024

    On dokuz yıl düştü, on üç yıl toparlanamadı

    Nüfus 1992’den 2010’a kadar aralıksız düştü ve ancak göçle durdu. Kesik çizgi 1991 düzeyini gösteriyor: otuz üç yıl sonra eğri hâlâ onun altında — üstelik 2014’ten sonraki değerler Kırım’ı da kapsadığı hâlde.

    Nüfus, 1991–2024

    Dikey eksen sıfırdan başlamıyor. Bir noktanın üzerine gelin.

    Dikey eksen 140 milyondan başlar. Bunun sebebi değişimin küçüklüğüdür: otuz üç yıllık salınım toplam nüfusun yüzde dördü kadardır ve sıfır tabanlı bir eksende düz bir çizgi gibi görünür. Kesilmiş eksen farkı büyütür; okurken bu akılda tutulmalıdır. Değerler resmî sayımlardan ve yıl başı tahminlerinden gelir, 2014’ten sonrakiler Kırım’ı kapsar.

    2014’teki artış nereden geldi

    ~2,3milyon kişi

    Resmî nüfus dizisi 2014’ten itibaren Kırım’ı kapsar. Eğrideki o yıla ait sıçramanın büyük bölümü doğum ya da göç değil, bu idari değişikliktir.

    Grafik resmî diziyi olduğu gibi gösterir ve düzeltme yapmaz; ama düzeltilmemiş bir sayının neyi içerdiğini söylemek gerekir.

    04

    1990 – 2021

    Savaş olmadan altı yıl kaybetmek

    Erkeklerde doğuşta beklenen yaşam süresi 1990 ile 1994 arasında altı yıl düştü. Bu, barış zamanında bir ülkede görülen en sert düşüşlerden biridir. 1990 düzeyine dönmek yirmi yıl aldı; 2019’daki zirve iki yıl içinde geri verildi.

    Doğuşta beklenen yaşam süresi

    Yıl. Bir noktanın üzerine gelin.

    Doğuşta beklenen yaşam süresi bir tahmindir: o yılın ölüm oranları ömür boyu sürseydi yeni doğan bir kişinin kaç yıl yaşayacağını söyler, gerçekte kaç yıl yaşadığını değil. Dikey eksen 55 yıldan başlar. Liste seçilmiştir; yıllar arasındaki mesafe eşit değildir.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir ülke

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    1991

    Hâlâ aşılamayan yıl

    Rusya Federasyonu 148 milyon kişiyle kuruldu. Otuz üç yıl, bir petrol yükselişi, bir ilhak ve bir savaş sonra 146 milyonda. Bu sayfadaki üç grafik büyüme değil, geri dönmeme üzerine.

    Öncesi: Rus İmparatorluğu →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Nüfus değerleri resmî sayımlardan ve yıl başı tahminlerinden gelir. 2014’ten sonraki resmî diziler Kırım’ı kapsar; o yıldaki artışın büyük bölümü doğal değil idari bir değişikliktir.
    • Nüfus grafiğinde dikey eksen 140 milyondan başlar. Kesilmiş eksen farkı büyütür; sayfa bunu grafik altında da belirtir.
    • Ardıl devletlerin nüfusları bugünkü tahminlerdir, 1991’deki değerler değil. Ukrayna için savaş ve göç nedeniyle tahminler geniş bir aralıkta değişir.
    • Doğuşta beklenen yaşam süresi bir tahmindir: o yılın ölüm oranları ömür boyu sürseydi yeni doğan bir kişinin kaç yıl yaşayacağını söyler. Değerler resmî istatistiklerden alınmıştır.
    • Sayfa Rusya Federasyonu’nu konu alır. 1917 öncesi Rus İmparatorluğu ayrı bir sayfanın konusudur ve buradaki dizilerle karşılaştırılamaz.