epokta.

Tarih, grafiklerle · Kişilikler

Büyük İskender

MÖ 356 — MÖ 323

Yirmi yaşında hazır bir ordu devraldı, on bir yılda üç kıtaya yayıldı ve otuz iki yaşında halef bırakmadan öldü. Bu sayfa seferi anlatmıyor; hangi aşamanın ne kadar sürdüğünü, seferi kimin durdurduğunu ve geriye ne kaldığını gösteriyor.

32yaşında öldü
11yıl sefer
0kaybedilen muharebe
3ardıl krallık
275yıl: en uzunu

01

MÖ 356 – MÖ 323

Otuz iki yılın dört perdesi

İlk yirmi yıl hazırlıktır: bir prens, bir öğretmen ve babasının kurduğu ordu. Sonraki altı yıl Pers İmparatorluğu’nu bitirir. Beş yıl doğuda, dağlarda geçer. Son iki yıl dönüştür — ve halefsiz bırakılan bir imparatorluk.

    02

    Yedi aşama

    Kolay olan imparatorluğu almaktı

    İki yüz yirmi yıllık Pers İmparatorluğu’nun merkezi bir yılda düştü. Arkasındaki dağlarda — Baktriya ve Sogdiana — üç yıl geçirildi ve orada tek bir büyük muharebe yaşanmadı. Çubukların uzunluğu bu farkı gösteriyor.

    Seferin aşamaları

    Çubuğun uzunluğu aşamanın süresi, konumu takvimdeki yeri. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Aşamalar coğrafyaya göre ayrılmıştır ve tarihler yıl hassasiyetindedir; uçlar kaynaklara göre bir yıl oynayabilir. Aşamalar birbirini izler, ama sınırları keskin değildir: ordu bir bölgeden ayrılırken arkasında garnizon bırakıyordu.

    03

    MÖ 338 – MÖ 325

    Seferi düşman durdurmadı

    Bu grafikte kaybedilen muharebe yok; bu yüzden kazanan ve kaybeden ayrımı da yok. On üç yılın sonunda ilerlemeyi durduran şey bir yenilgi değil, Hyphasis kıyısında daha doğuya gitmeyi reddeden kendi ordusuydu.

    Büyük muharebeler ve kuşatmalar

    Her nokta bir muharebe ya da kuşatma. Bir noktanın üzerine gelin.

    Liste seçilmiştir: on üç yılda verilen onlarca çarpışmanın tamamı değil, seferin yönünü belirleyenler gösterilmiştir. Khaironeia babasının ordusunda, kral olmadan önce verilmiştir. Ordu mevcutları ve zayiat antik kaynaklarda birbirini tutmaz; bu yüzden grafikte sayı değil yalnızca tarih vardır.

    04

    MÖ 334 – MÖ 30

    En kısa çubuk imparatorluğun kendisi

    İmparatorluk on bir yıl yaşadı. Dağılmasından doğan üç krallık ise yüz otuz sekiz, iki yüz kırk dokuz ve iki yüz yetmiş beş yıl sürdü. Bu sayfadaki en uzun ömürlü şey İskender’in kurduğu devlet değil, ölümünden sonra onu paylaşan generallerinin devletleri.

    İmparatorluk ve ondan çıkan krallıklar

    Çubuğun uzunluğu devletin ömrü. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Ardıl devletlerin kuruluş yılı, kurucusunun kral unvanını aldığı yıldır; fiilî bağımsızlık daha erken başlar ve kaynaklara göre değişir. İmparatorluğun kendisi için boğazın geçildiği MÖ 334 ile ölüm yılı MÖ 323 alınmıştır. Ardıllar dışında kalan daha küçük krallıklar listeye girmemiştir.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir ömür

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    11

    On bir yıl kurmak, kırk yıl bölmek

    MÖ 323’te Babil’de öldüğünde halef bırakmamıştı. Generalleri kırk yıl birbiriyle savaştı ve imparatorluk üçe ayrıldı. Son parçası, Ptolemaios Mısırı, ölümünden iki yüz doksan üç yıl sonra Kleopatra ile sona erdi.

    Son parçayı alan devlet: Roma →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Antik kaynakların hiçbiri çağdaş değildir: elde bulunan anlatılar olaylardan üç yüz ile beş yüz yıl sonra yazılmıştır. Bu yüzden sayfada ordu mevcudu, zayiat ve mesafe grafiği yoktur; grafiklere yalnızca tarih ve süre girmiştir.
    • Tarihler yıl hassasiyetindedir. Aynı yıl içindeki olayların sırası bilinse de gün ve ay çoğu olayda tartışmalıdır.
    • Kurulan şehir sayısı için antik kaynaklar yetmiş rakamını verir; arkeolojik olarak doğrulanan sayı çok daha azdır. Sayfada yaklaşık yirmi değeri ~ ile verilmiştir.
    • Ardıl devletlerin kuruluş yılı, kurucusunun kral unvanını aldığı yıldır. Fiilî bağımsızlık daha erken başlar ve kaynaklara göre değişir.
    • Muharebe listesi seçilmiştir: seferin yönünü belirleyen çarpışmalar alınmış, ikincil olanlar dışarıda bırakılmıştır.