Tarih, grafiklerle · Kişilikler
Büyük İskender
MÖ 356 — MÖ 323
Yirmi yaşında hazır bir ordu devraldı, on bir yılda üç kıtaya yayıldı ve otuz iki yaşında halef bırakmadan öldü. Bu sayfa seferi anlatmıyor; hangi aşamanın ne kadar sürdüğünü, seferi kimin durdurduğunu ve geriye ne kaldığını gösteriyor.
01
MÖ 356 – MÖ 323
Otuz iki yılın dört perdesi
İlk yirmi yıl hazırlıktır: bir prens, bir öğretmen ve babasının kurduğu ordu. Sonraki altı yıl Pers İmparatorluğu’nu bitirir. Beş yıl doğuda, dağlarda geçer. Son iki yıl dönüştür — ve halefsiz bırakılan bir imparatorluk.
02
Yedi aşama
Kolay olan imparatorluğu almaktı
İki yüz yirmi yıllık Pers İmparatorluğu’nun merkezi bir yılda düştü. Arkasındaki dağlarda — Baktriya ve Sogdiana — üç yıl geçirildi ve orada tek bir büyük muharebe yaşanmadı. Çubukların uzunluğu bu farkı gösteriyor.
Seferin aşamaları
Çubuğun uzunluğu aşamanın süresi, konumu takvimdeki yeri. Bir çubuğun üzerine gelin.
03
MÖ 338 – MÖ 325
Seferi düşman durdurmadı
Bu grafikte kaybedilen muharebe yok; bu yüzden kazanan ve kaybeden ayrımı da yok. On üç yılın sonunda ilerlemeyi durduran şey bir yenilgi değil, Hyphasis kıyısında daha doğuya gitmeyi reddeden kendi ordusuydu.
Büyük muharebeler ve kuşatmalar
Her nokta bir muharebe ya da kuşatma. Bir noktanın üzerine gelin.
04
MÖ 334 – MÖ 30
En kısa çubuk imparatorluğun kendisi
İmparatorluk on bir yıl yaşadı. Dağılmasından doğan üç krallık ise yüz otuz sekiz, iki yüz kırk dokuz ve iki yüz yetmiş beş yıl sürdü. Bu sayfadaki en uzun ömürlü şey İskender’in kurduğu devlet değil, ölümünden sonra onu paylaşan generallerinin devletleri.
İmparatorluk ve ondan çıkan krallıklar
Çubuğun uzunluğu devletin ömrü. Bir çubuğun üzerine gelin.
05
Özet
Rakamlarla bir ömür
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
11
On bir yıl kurmak, kırk yıl bölmek
MÖ 323’te Babil’de öldüğünde halef bırakmamıştı. Generalleri kırk yıl birbiriyle savaştı ve imparatorluk üçe ayrıldı. Son parçası, Ptolemaios Mısırı, ölümünden iki yüz doksan üç yıl sonra Kleopatra ile sona erdi.
Kaynaklar ve yöntem
- Antik kaynakların hiçbiri çağdaş değildir: elde bulunan anlatılar olaylardan üç yüz ile beş yüz yıl sonra yazılmıştır. Bu yüzden sayfada ordu mevcudu, zayiat ve mesafe grafiği yoktur; grafiklere yalnızca tarih ve süre girmiştir.
- Tarihler yıl hassasiyetindedir. Aynı yıl içindeki olayların sırası bilinse de gün ve ay çoğu olayda tartışmalıdır.
- Kurulan şehir sayısı için antik kaynaklar yetmiş rakamını verir; arkeolojik olarak doğrulanan sayı çok daha azdır. Sayfada yaklaşık yirmi değeri ~ ile verilmiştir.
- Ardıl devletlerin kuruluş yılı, kurucusunun kral unvanını aldığı yıldır. Fiilî bağımsızlık daha erken başlar ve kaynaklara göre değişir.
- Muharebe listesi seçilmiştir: seferin yönünü belirleyen çarpışmalar alınmış, ikincil olanlar dışarıda bırakılmıştır.