epokta.

Tarih, grafiklerle · Kişilikler

Caesar

MÖ 100 — MÖ 44

Roma’nın makam sırasını borçla tırmandı, sekiz yılda Galya’yı aldı, dört yılda iç savaşı kazandı ve kazandıktan bir yıl sonra kendi senatosunda öldürüldü. Cumhuriyet onun ölümünden on üç yıl sonra sona erdi.

56yıllık ömür
8yıl Galya’da
5kez konsül
4yıl iç savaş
23bıçak yarası

01

MÖ 100 – MÖ 44

Elli altı yıl

Hayatının ilk kırk yılı, adı bugün hatırlanmayacak bir Romalı senatörün hayatına benziyor. Asıl hikâye MÖ 60’ta, kırk yaşında kurduğu ittifakla başlıyor ve on altı yıl sürüyor.

    02

    MÖ 69 – MÖ 44

    Cursus honorum

    Roma Cumhuriyeti’nde makamlar belirli bir sırayla ve belirli yaş sınırlarıyla alınırdı. Caesar bu sırayı düzenli biçimde tırmandı; sıradışı olan son iki basamaktı — çünkü diktatörlük olağanüstü hâl makamıydı ve süresi altı ayla sınırlıydı.

    Makam basamakları

    Her nokta bir makamı gösterir.

    Pontifex Maximus makam sırasının bir parçası değil, ömür boyu sürecek dinî bir görevdir; siyasi ağırlığı nedeniyle burada gösterilmiştir.

    Borçla siyaset

    MÖ 63seçimi kazanmak zorundaydı

    Başrahiplik seçimi için aldığı borç, kaybetmesi hâlinde sürgünden başka seçenek bırakmayacak kadar büyüktü. Seçim sabahı annesine “ya başrahip olarak dönerim ya da hiç dönmem” dediği aktarılır.

    Galya seferinin siyasi anlamı da buradadır: sefer hem orduyu hem de borçları kapatacak serveti sağladı.

    03

    MÖ 58 – MÖ 51

    Sekiz yıl, sekiz sefer

    Galya seferi her yaz yeniden başlayan bir dizi harekâttı. Yedinci yılda bütün kabileleri tek bir liderin altında toplayan ayaklanma çıktı; Alesia’da iki sıra sur inşa edilerek hem kuşatıldı hem de dışarıdan gelen yardıma karşı savunma yapıldı.

    Yıl yıl Galya

    Her çubuk bir sefer yılını gösterir.

    Sefer yılları Caesar’ın kendi anlatısı olan Commentarii de Bello Gallico’nun kitap düzenine göre verilmiştir. Kayıp ve nüfus rakamları bu metne dayandığı için modern çalışmalarda tartışmalıdır ve burada kullanılmamıştır.

    Sefer yılları

      04

      MÖ 49 – MÖ 45

      Üç kıtada bir iç savaş

      İç savaş İtalya’da başladı, İspanya, Yunanistan, Mısır, Anadolu ve Kuzey Afrika’ya yayıldı, yine İspanya’da bitti. Dört yılda yedi muharebe; kaybettiği tek muharebe olan Dyrrachium’dan sonraki haftalarda savaşın gidişatını tersine çevirdi.

      İç savaşın muharebeleri

      Bir noktaya gelin: muharebenin yılı, yeri ve sonucu görünür.

      İskenderiye bir muharebeden çok, kış boyunca süren bir kuşatma ve sokak savaşıdır; burada tek bir olay olarak gösterilmiştir.

      05

      Özet

      Rakamlarla bir ömür

      Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

      06

      Fotoğraflarla

      Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

      15

      Mart’ın on beşi, MÖ 44

      Cumhuriyeti kurtarmak için öldürüldü; ölümü cumhuriyeti bitiren iç savaşı başlattı. On üç yıl sonra evlatlığı Roma’nın ilk imparatoru oldu ve onun adını taşıdı.

      Devamı: Roma İmparatorluğu →

      Kaynaklar ve yöntem

      • Tarihler için standart Roma tarihi kaynakları ve ansiklopedi maddeleri esas alınmıştır. Antik dönemde yıllar konsüllere göre sayıldığından bazı olayların ayı kesin değildir.
      • Galya seferine ilişkin ölü ve esir sayıları Caesar’ın kendi anlatısına dayanır ve modern çalışmalarda abartılı bulunur; bu yüzden sayfada hiçbir kayıp rakamı kullanılmamıştır.
      • Suikastta alınan yara sayısı için antik kaynaklar 23 verir; bu sayı da tek bir anlatıya dayanır.
      • Makam sırası (cursus honorum) cumhuriyet dönemi uygulamasına göre verilmiştir. Pontifex Maximus bu sıranın parçası değil, ayrı bir dinî görevdir.
      • Yıllar MÖ olarak verilmiştir; grafik eksenlerinde de aynı biçim kullanılmıştır.