Tarih, grafiklerle · Savaşlar
Balkan Savaşları
1912 — 1913
On üç ay içinde iki savaş oldu ve aralarındaki barış otuz gün sürdü. İlkinde dört devlet Osmanlı’ya karşı birleşti; ikincisinde galipler birbirine girdi. Bu süre içinde Osmanlı Avrupa topraklarının beşte dördünü kaybetti ve haritaya yeni bir ülke eklendi.
01
1912 – 1913
On üç ayın dört perdesi
İlk perdede dört devlet birlikte saldırır ve altı haftada sonuç alır. İkincisi otuz gün sürer: bir antlaşma ve bir anlaşmazlık. Üçüncüsü kırk iki gündür ve galipleri karşı karşıya getirir. Dördüncüsü haritayı yeniden çizer.
02
1912 – 1913
Barış, savaşın sekizde biri kadar sürdü
Londra Antlaşması 30 Mayıs 1913’te imzalandı; ikinci savaş 29 Haziran’da başladı. Arada otuz gün var. Grafikteki yeşil çubuk bu sayfadaki en kısa süre — ve iki savaşı birbirinden ayıran tek şey.
İki savaş ve aradaki barış
Gün. Bir çubuğun üzerine gelin.
03
1912 – 1913
En çok kazanan, en çok kaybeden oldu
Birinci savaştan en büyük payı Bulgaristan aldı. Paylaşıma itiraz edip ikinci savaşı başlattı ve kazandığının çoğunu geri verdi. Grafikte sıfırın sağı kazanç, solu kayıp — ve sol tarafta tek bir çubuk var.
04
1912 – 1913
Beş yüz yılda alınan, on üç ayda gitti
Osmanlı Devleti’nin Avrupa toprakları on üç ayda 168 bin kilometrekareden 28 bine indi. Bu topraklar on dördüncü yüzyıldan beri devletindi ve başkenti bir dönem Edirne’ydi. İki çubuk arasındaki fark, beş yüz yıllık bir varlığın sonudur.
Osmanlı’nın Avrupa toprakları
Bin kilometrekare. Bir çubuğun üzerine gelin.
05
Özet
Rakamlarla on üç ay
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
11
Ay sonra
Bükreş Antlaşması’ndan on bir ay sonra, aynı bölgede Birinci Dünya Savaşı başladı. Balkan Savaşları bir sorunu çözmedi; onu büyütecek haritayı çizdi.
Kaynaklar ve yöntem
- Savaş süreleri resmî başlangıç ve antlaşma tarihlerinden gün olarak hesaplanmıştır. Birinci savaştaki iki aylık ateşkes çubukta ayrılmamıştır.
- Yüzölçümü değerleri dönemin yaklaşık tahminleridir ve kaynaklara göre değişir; sınırlar antlaşmalardan sonra da düzeltilmiştir.
- Kazanç ve kayıp değerleri birebir toplanmaz. Arnavutluk bir kazanç değil, sıfırdan kurulan bir devlettir; bazı bölgelerin devri antlaşmalardan sonra tamamlanmıştır.
- Bulgaristan’ın çubuğu iki savaşın toplam sonucudur. Birinci savaşın sonundaki kazancı bundan çok daha büyüktü.
- Sayfa göç grafiği içermez. Savaşlar büyük bir nüfus hareketine yol açtı ama ortak bir sayım yapılmadı ve sonradan yapılan tahminler birbirinin katıdır.