epokta.

Tarih, grafiklerle · Savaşlar

Kore Savaşı

1950 — 1953

Savaş 38. paralelde başladı ve 38. paralelde bitti. Arada cephe hattı yarımadanın bir ucundan öbürüne iki kez gidip geldi, başkent dört kez el değiştirdi ve iki yıl boyunca ateşkes görüşüldü. Bu sayfa o gidiş gelişi tek bir eğride gösteriyor.

3yıl 1 ay
4kez el değiştiren başkent
21ülke asker gönderdi
25ay görüşme
0barış antlaşması

01

1950 – 1953

Üç yılın dört perdesi

İlk üç ayda cephe güney ucuna iner. Sonraki iki ayda Çin sınırına çıkar. Üçüncü perdede Çin savaşa girer ve hat üçüncü kez döner. Dördüncüsü yirmi beş ay sürer ve içinde neredeyse hiç hareket yoktur.

    02

    1950 – 1953

    Altı yüz kilometre gitti, üç yüz metre kaldı

    Cephe hattı üç yılda 35,1 ile 40,5 kuzey enlemleri arasında salındı — yaklaşık altı yüz kilometrelik bir mesafe. Ateşkes hattı ise savaşın başladığı hattın birkaç yüz metre kuzeyinde kaldı. Eğrinin iki ucu neredeyse aynı yükseklikte.

    Cephe hattının konumu

    Kesik çizgi 38. paralel. Bir noktanın üzerine gelin.

    Enlem değerleri harita üzerinden okunmuş yaklaşık değerlerdir, kesin ölçüm değildir; grafiğin amacı hattın ne kadar gidip geldiğini göstermektir. Bir cephe hattı düz bir çizgi değildir: yarımadanın doğusu ile batısı çoğu zaman farklı enlemlerdeydi ve grafik bunu tek bir değere indirger. Noktalar arasındaki mesafe eşit değildir.

    03

    1951 – 1953

    Savaşın üçte ikisi masada geçti

    Ateşkes görüşmeleri Temmuz 1951’de başladı ve iki yıl on gün sürdü. Bu süre boyunca çarpışma durmadı — ama cephe hattı birkaç kilometre oynadı. Savaşın en uzun bölümü, hakkında en az şey anlatılan bölümüdür.

    Savaşın hareketli ve durgun bölümleri

    Ay. Bir çubuğun üzerine gelin.

    İki çubuk süre gösterir, şiddet değil. Görüşme dönemi cephe hattının kımıldamadığı dönemdir; çarpışmaların ve kayıpların durduğu dönem değildir. Bölünme noktası Temmuz 1951’dir ve yaklaşıktır: hareketli savaş bir günde bitmiş değildir.

    Neden hâlâ antlaşma yok

    70yıldır ateşkes

    1953’te imzalanan belge bir ateşkestir: savaşı durdurur, hukuken bitirmez. Taraflar arasında bugüne kadar bir barış antlaşması imzalanmadı.

    Bu yüzden Kore Savaşı, süresi ölçülebilen değil, sonu tanımsız olan bir savaştır — ve grafikte bir çubukla değil kesik çizgiyle gösterilmesi gereken tek örnek.

    04

    1950 – 1953

    Yirmi bir ülke, iki taraf

    Birleşmiş Milletler adına yürütülen ilk büyük savaştı. Yirmi bir ülke asker gönderdi ama sayının büyük bölümünü iki ordu taşıdı. Türkiye bir tugay gönderdi; NATO üyeliği bir yıl sonra kabul edildi.

    En yüksek asker sayısı

    Bin asker. Bir çubuğun üzerine gelin.

    Değerler bir andaki en yüksek mevcudu gösterir, savaş boyunca hizmet eden toplam sayıyı değil; ikincisi hepsinde daha büyüktür. Sayılar tahmindir ve kaynaklara göre değişir. Liste asker gönderen bütün ülkeleri içermez: en büyük katkılar ile Türkiye alınmıştır.

    05

    Özet

    Rakamlarla bir savaş

    Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.

    06

    Fotoğraflarla

    Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.

    38°

    Başladığı yer

    Üç yıl bir ay sonra hat, başladığı yerin birkaç yüz metre kuzeyindeydi. Savaşın bitişini gösteren belge bir ateşkestir ve yetmiş yıldır yerine bir antlaşma geçmedi. Bu sayfadaki eğri bir sonuca değil, bir yere dönmeye bakıyor.

    Beş yıl öncesi: İkinci Dünya Savaşı →

    Kaynaklar ve yöntem

    • Cephe hattının enlem değerleri harita üzerinden okunmuş yaklaşık değerlerdir, kesin ölçüm değildir. Bir cephe hattı düz bir çizgi değildir; grafik yarımadanın doğusu ile batısını tek bir değere indirger.
    • Ateşkes görüşmelerinin başlangıç ve bitiş tarihleri resmîdir. Hareketli savaş ile görüşme dönemi arasındaki bölünme noktası yaklaşıktır.
    • Asker sayıları bir andaki en yüksek mevcudu gösterir, toplam hizmet edeni değil. Değerler tahmindir ve kaynaklara göre değişir.
    • Sayfa kayıp grafiği içermez. Özellikle Kuzey Kore ve Çin kayıpları için tahminler kat kat değişir; sivil kayıplar için ortak bir sayım yoktur.
    • 1953’te imzalanan belge bir ateşkestir, barış antlaşması değil. Sayfa bu ayrımı korur ve savaşın sonunu tanımsız kabul eder.