Tarih, grafiklerle · Savaşlar
Kurtuluş Savaşı
1919 — 1923
Dört yıl iki ay süren bir savaşın içinde toplam elli dört gün muharebe var. Bu sayfa savaşı kahramanlık anlatısıyla değil takvimle okuyor: cepheler ne kadar açık kaldı, muharebeler kaç gün sürdü ve ateşkesten antlaşmaya kaç ay geçti.
01
1919 – 1923
Dört yılın dört perdesi
İlk perdede henüz cephe yok: kongreler ve bir meclis. İkincisinde doğu ve güney cepheleri açılıp kapanıyor. Üçüncüsü savaşın tamamıdır: dört büyük muharebe on sekiz aya sığıyor. Dördüncüsü savaşmadan geçen on bir ay.
02
1919 – 1922
Üç cephe, ama aynı anda değil
Doğu cephesi üç ay açık kaldı ve savaşın ortasında kapandı; güney cephesi bir antlaşmayla sona erdi. Üçü de aynı anda açık kaldığı süre bir yılı bulmuyor. Savaşın yükü zaman içinde tek bir cepheye, batıya kaydı.
Cephelerin açık kaldığı süre
Sağdaki sayı ay. Bir çubuğun üzerine gelin.
03
1921 – 1922
Savaşı bitiren muharebe en uzunu değildi
Sakarya yirmi iki gün sürdü; savaşı bitiren Büyük Taarruz beş. Aradaki fark, bir muharebenin uzunluğu ile sonucunun büyüklüğü arasında bir bağ olmadığını gösteriyor. Taarruzu mümkün kılan şey grafikte görünmüyor: arada geçen on bir aylık hazırlık.
04
1922 – 1923
Savaşın bitişi antlaşmanın imzası değildir
Mudanya’dan Lozan’a dokuz ay geçti; görüşmeler tek başına sekiz ay sürdü. Karşılaştırma bu aralığın olağandışı olmadığını gösteriyor — ama Kore Savaşı’nın çubuğu hiç bitmiyor: yetmiş yıldır imzalanmış bir barış antlaşması yok.
Ateşkes ile antlaşma arasında geçen süre
Ay. Bir çubuğun üzerine gelin.
05
Özet
Rakamlarla bir savaş
Sayfadaki bütün grafiklerin arkasında duran altı sayı.
06
Fotoğraflarla
Sayfadaki grafiklerin anlattığı yılların görselleri. Sağa sola kaydırabilir ya da okları kullanabilirsiniz; dokunmadığınızda şerit kendi kendine ilerler. Bir görsele tıklayınca büyür.
54
Gün
Dört yıl iki ay süren savaşın beş büyük muharebesi toplam elli dört gün sürdü — yani sürenin yüzde dördünden azı. Geri kalan zaman örgütlenme, hazırlık, geri çekilme ve görüşmeyle geçti. Bir savaşın takvimi çoğu zaman muharebelerinden uzundur.
Kaynaklar ve yöntem
- Muharebe süreleri resmî başlangıç ve bitiş tarihlerinden hesaplanmıştır. Çubuklar yalnızca süreyi ölçer; ölçeği, asker sayısını ya da sonucu göstermez.
- Bir cephenin açılması ve kapanması çoğu zaman tek bir güne indirgenemez; alınan tarihler yaygın kabul gören dönüm noktalarıdır ve kaynaklara göre değişebilir.
- Sayfa kayıp grafiği içermez. İnsan kaybına dair sayılar kaynaklara göre kat kat değişir ve sivil kayıplar için ortak bir sayım yapılmamıştır; elimizdeki şey bir sayı değil bir aralıktır.
- Asker sayıları da tahmindir ve kaynaklara göre değişir; sayfa bu yüzden kuvvet karşılaştırması yapmaz.
- Antlaşma karşılaştırması yalnızca ateşkes ile imza arasındaki süreyi ölçer. Kore Savaşı için kesik çizgi kullanılmıştır: imzalanmamış bir antlaşmanın süresi tanımsızdır.